Η χώρα μας έχει χιλιάδες άδεια σπίτια. Και παρ’ όλα αυτά, η αγορά κατοικίας μοιάζει πιο απρόσιτη από ποτέ.
Πριν από λίγα χρόνια, η απόκτηση μιας κατοικίας αποτελούσε για τους περισσότερους Έλληνες έναν ρεαλιστικό στόχο ζωής. Σήμερα, όμως, για χιλιάδες νέους, οικογένειες και εργαζόμενους, η αγορά ενός σπιτιού έχει μετατραπεί σε ένα όνειρο που απομακρύνεται συνεχώς.
Το παράδοξο είναι προφανές: σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στην Ελλάδα υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες κενές κατοικίες. Διαμερίσματα, μονοκατοικίες και ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα για χρόνια. Ωστόσο, η ύπαρξη αυτών των ακινήτων δεν μεταφράζεται σε μεγαλύτερη προσφορά προσιτής κατοικίας ούτε σε χαμηλότερες τιμές.
Οι τιμές ανεβαίνουν, οι μισθοί μένουν πίσω
Τα τελευταία χρόνια, οι τιμές αγοράς ακινήτων έχουν αυξηθεί με ταχύτατους ρυθμούς, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές. Την ίδια στιγμή, οι μισθοί δεν ακολουθούν την ίδια πορεία.
Ένας νέος εργαζόμενος που αμείβεται με 900 ή 1.000 ευρώ τον μήνα καλείται να αντιμετωπίσει τιμές που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούν τα 2.500 ή και 3.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ακόμη και με τραπεζικό δανεισμό, η απαιτούμενη ίδια συμμετοχή και οι δόσεις καθιστούν την αγορά κατοικίας εξαιρετικά δύσκολη.
Η έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά είναι η μετατροπή χιλιάδων κατοικιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Σε πολλές περιοχές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και δημοφιλών νησιωτικών προορισμών, ιδιοκτήτες επιλέγουν να διαθέτουν τα ακίνητά τους σε τουρίστες αντί για μόνιμους ενοικιαστές. Αυτό μειώνει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για τους κατοίκους και ασκεί πρόσθετες πιέσεις στις τιμές.
Τα άδεια σπίτια δεν είναι πάντα διαθέσιμα
Το γεγονός ότι ένα σπίτι είναι κενό δεν σημαίνει ότι είναι άμεσα διαθέσιμο προς πώληση ή ενοικίαση. Πολλά ακίνητα:
- χρειάζονται εκτεταμένες ανακαινίσεις,
- βρίσκονται σε περιοχές με περιορισμένη ζήτηση,
- έχουν πολεοδομικές ή κληρονομικές εκκρεμότητες,
- ή παραμένουν κλειστά λόγω φορολογικών και γραφειοκρατικών ζητημάτων.
Ωστόσο, η ύπαρξη τόσο μεγάλου αποθέματος κενών κατοικιών αναδεικνύει ένα σημαντικό πρόβλημα στη λειτουργία της αγοράς.
Η νέα γενιά αποκλείεται
Οι μεγαλύτεροι χαμένοι της σημερινής κατάστασης είναι οι νέοι άνθρωποι. Ζευγάρια που θέλουν να δημιουργήσουν οικογένεια, εργαζόμενοι που αναζητούν ανεξαρτησία και νέοι επαγγελματίες που προσπαθούν να παραμείνουν στη χώρα τους, βλέπουν την κατοικία να μετατρέπεται από βασικό κοινωνικό αγαθό σε πολυτέλεια.
Δεν είναι τυχαίο ότι η μέση ηλικία αποχώρησης από το πατρικό σπίτι στην Ελλάδα παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη.
Ένα πρόβλημα με οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες
Η στεγαστική κρίση δεν αφορά μόνο την αγορά ακινήτων. Επηρεάζει:
- τη δημιουργία οικογένειας,
- τη γεννητικότητα,
- την κινητικότητα των εργαζομένων,
- την οικονομική ανάπτυξη,
- και συνολικά την κοινωνική συνοχή.
Όταν η απόκτηση κατοικίας γίνεται άπιαστο όνειρο, οι συνέπειες διαχέονται σε ολόκληρη την οικονομία.
Χρειάζονται λύσεις
Η αξιοποίηση των κενών κατοικιών, τα κίνητρα για ανακαινίσεις, η αύξηση της προσφοράς προσιτής στέγης και η αποτελεσματικότερη διαχείριση της αγοράς ακινήτων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Διαφορετικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να ζει το παράδοξο των χιλιάδων άδειων σπιτιών και των πολιτών που αδυνατούν να αποκτήσουν ένα δικό τους σπίτι.
Και τότε το ερώτημα «Θέλεις να αγοράσεις σπίτι στην Ελλάδα;» θα συνεχίσει να συνοδεύεται από την ίδια απογοητευτική απάντηση:
«Ξέχνα το!»
