Το Voyager 1 ετοιμάζεται να σημειώσει ένα ορόσημο που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος. Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026, το διαστημόπλοιο της NASA θα βρεθεί σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη, δηλαδή όσο ταξιδεύει το φως σε 24 ώρες. Θα είναι το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα που θα φτάσει τόσο μακριά.
Τι σημαίνει «μία ημέρα φωτός»
Η έκφραση δεν περιγράφει χρόνο αλλά απόσταση. Σύμφωνα με τη NASA, στις 2:16:07 π.μ. ώρα Ειρηνικού στις 18 Νοεμβρίου, το Voyager 1 θα απέχει περίπου 16,094 δισεκατομμύρια μίλια ή 25,902 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, ένα σήμα που θα σταλεί από τη Γη θα χρειάζεται περίπου μία ημέρα για να φτάσει στο σκάφος, ενώ μια απάντηση θα απαιτεί άλλη μία ημέρα.
Το ορόσημο αφορά την απόσταση από τη Γη και όχι το αν το Voyager 1 εισέρχεται τώρα σε νέο τμήμα του Διαστήματος. Το σκάφος έχει ήδη περάσει στο διαστρικό Διάστημα, έξω από την ηλιόσφαιρα, τη μεγάλη «φυσαλίδα» σωματιδίων και μαγνητικών πεδίων που δημιουργεί ο Ήλιος.
Ένα μήνυμα με φως από τη Γη
Για να συνδέσει το τεχνικό επίτευγμα με μια κοινή ανθρώπινη στιγμή, η NASA οργανώνει τη δράση «Shine Bright for Voyager’s Light-Day» μετά τη δύση του Ήλιου την Τρίτη 17 Νοεμβρίου. Η ιδέα είναι απλή: άνθρωποι σε όλο τον κόσμο μπορούν να στρέψουν προς τον ουρανό έναν φακό, ένα φωτεινό κινητό ή μια λάμπα και να αναπαραστήσουν τα γράμματα V-G-R, το διακριτικό κλήσης της αποστολής, με κώδικα Μορς.
Η υπηρεσία της NASA διαθέτει και αυτοματοποιημένο αναβοσβήσιμο για κινητά και τάμπλετ. Η δράση είναι συμβολική· το φως μιας συσκευής δεν μπορεί να διανύσει πρακτικά την απόσταση μέχρι το Voyager 1. Η αξία της βρίσκεται στο κοινό τελετουργικό, σε μια υπενθύμιση ότι ένα σκάφος που εκτοξεύτηκε πριν από σχεδόν μισό αιώνα εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της δημόσιας φαντασίας.
Σχεδόν πέντε δεκαετίες σε τροχιά
Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε το 1977 και σχεδιάστηκε, μαζί με το Voyager 2, για να αξιοποιήσει μια σπάνια ευθυγράμμιση των εξωτερικών πλανητών. Η αποστολή πέρασε από τον Δία και τον Κρόνο και συνέχισε προς τα όρια της ηλιόσφαιρας. Το Voyager 1 εισήλθε στο διαστρικό Διάστημα το 2012, ενώ το Voyager 2 ακολούθησε διαφορετική πορεία και πέρασε το αντίστοιχο όριο το 2018.
Η λειτουργία τους σε τόσο μεγάλη απόσταση απαιτεί συνεχή διαχείριση ενέργειας. Η NASA έχει απενεργοποιήσει όργανα για να εξοικονομήσει ισχύ, ενώ άλλα παραμένουν ενεργά και καταγράφουν στοιχεία για το περιβάλλον πέρα από την προστατευτική περιοχή του Ήλιου. Η επικοινωνία γίνεται μέσω του Deep Space Network, του δικτύου επίγειων κεραιών που υποστηρίζει αποστολές σε όλο το Ηλιακό Σύστημα.
Η επόμενη δημόσια στάση
Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, το Jet Propulsion Laboratory στην Καλιφόρνια θα φιλοξενήσει συζήτηση με μέλη της αποστολής και στελέχη της NASA. Θα παρουσιαστούν η κατάσταση των Voyager 1 και 2, οι επιστημονικές παρατηρήσεις τους και οι δυσκολίες της λειτουργίας ενός διαστημοπλοίου που βρίσκεται τόσο μακριά. Η NASA θα δώσει επίσης μια πρώτη εικόνα από το ντοκιμαντέρ για την αποστολή που προγραμματίζει για το 2027, στην 50ή επέτειο.
Η δημόσια συμμετοχή έχει και μια δεύτερη διάσταση: θυμίζει ότι η εξερεύνηση δεν αποτελεί μόνο υπόθεση ειδικών και κέντρων ελέγχου. Από ένα κινητό τηλέφωνο μέχρι τις κεραίες που ακούν το ασθενές σήμα, το Voyager 1 συνδέει μια καθημερινή πράξη στη Γη με ένα ταξίδι στα όρια της ανθρώπινης παρουσίας.
