Περισσότερες εγγραφές επιχειρήσεων και λιγότερες δηλώσεις πτώχευσης αναφέρει για την Ευρωπαϊκή Ένωση η Eurostat στην έκδοση Νοεμβρίου του European Statistical Monitor. Η επισκόπηση δημοσιεύτηκε στις 18 Νοεμβρίου 2026. Η αλλαγή έχει ενδιαφέρον επειδή, μόλις ένα τρίμηνο νωρίτερα, οι δύο δείκτες κινούνταν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Στην ανακοίνωση του Αυγούστου για το δεύτερο τρίμηνο, οι εγγραφές είχαν μειωθεί κατά 0,5% και οι πτωχεύσεις είχαν αυξηθεί κατά 5,7% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο.
Τι καταγράφεται όταν ανοίγει μια επιχείρηση
Για τον αναγνώστη που σκέφτεται ένα κατάστημα της γειτονιάς του, το άνοιγμα έχει συγκεκριμένη ημερομηνία: τη μέρα που η πόρτα ανοίγει για τον πρώτο πελάτη. Για τη στατιστική υπηρεσία, το παρατηρήσιμο γεγονός είναι η εγγραφή μιας νομικής μονάδας στο σχετικό μητρώο. Οι δύο ημερομηνίες μπορεί να απέχουν. Ένας επιχειρηματίας μπορεί να έχει ήδη εγγραφεί και να βρίσκεται ακόμη στην αναζήτηση χώρου ή στην εγκατάσταση του εξοπλισμού του.
Η διάκριση αυτή εξηγεί ποια ερώτηση απαντά η άνοδος του δείκτη. Μας λέει ότι καταγράφηκαν περισσότερες εγγραφές στην περίοδο που εξετάζεται. Για να μάθουμε πόσες από αυτές τις μονάδες πραγματοποίησαν πωλήσεις, προσέλαβαν προσωπικό ή παρέμειναν ενεργές έναν χρόνο αργότερα, χρειάζονται πρόσθετα στοιχεία. Η εγγραφή είναι ένα πρώιμο σήμα επιχειρηματικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα χρήσιμο όταν οι πληροφορίες για τον τζίρο και την απασχόληση της ίδιας γενιάς επιχειρήσεων θα γίνουν διαθέσιμες αργότερα.
Γιατί οι δύο αριθμοί δεν δίνουν καθαρό ισοζύγιο
Στην πλευρά των πτωχεύσεων η Eurostat παρακολουθεί τις νομικές μονάδες για τις οποίες έχει αρχίσει η σχετική δικαστική διαδικασία. Μια επιχείρηση μπορεί όμως να κλείσει οικειοθελώς, για παράδειγμα επειδή ο ιδιοκτήτης της συνταξιοδοτείται χωρίς διάδοχο. Αυτή η αποχώρηση έχει σημασία για την τοπική αγορά, αλλά δεν αποτελεί δήλωση πτώχευσης. Επίσης, η ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας δεν αποκαλύπτει πότε άρχισαν οι δυσκολίες στις πληρωμές της επιχείρησης.
Ας υποθέσουμε ότι σε μια περιοχή καταχωρίστηκαν 100 νέες μονάδες και υποβλήθηκαν δέκα δηλώσεις πτώχευσης. Η αφαίρεση δίνει 90, αλλά για να μάθουμε πόσες επιπλέον επιχειρήσεις λειτουργούν στην περιοχή θα έπρεπε να γνωρίζουμε και πόσες διέκοψαν με άλλον τρόπο, καθώς και πόσες από τις νεοεγγεγραμμένες ξεκίνησαν πράγματι τη δραστηριότητά τους. Το ίδιο ισχύει όταν τα στοιχεία δίνονται ως ποσοστιαίες μεταβολές. Κάθε ποσοστό υπολογίζεται πάνω στο δικό του αρχικό πλήθος.
Τι δείχνει μια διαφορετική περίοδος σύγκρισης
Στο Λουξεμβούργο, η εθνική στατιστική υπηρεσία κατέγραψε 236 αποφάσεις πτώχευσης στο τρίτο τρίμηνο του 2026, έναντι 230 το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Οι έξι επιπλέον αποφάσεις αντιστοιχούν σε αύξηση 2,6%. Στην ίδια ανακοίνωση η υπηρεσία αναφέρει πτώση για το διάστημα από την αρχή του έτους. Οι δύο διαπιστώσεις συνυπάρχουν: η πρώτη απομονώνει τους μήνες Ιούλιο έως Σεπτέμβριο, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνει και τα δύο προηγούμενα τρίμηνα.
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται στη σύγκριση κλάδων. Η στατιστική υπηρεσία της Αυστρίας κατέγραψε για το τρίτο τρίμηνο 280 περιπτώσεις στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο και 259 στις κατασκευές. Για να συγκρίνει κανείς την πιθανότητα πτώχευσης ανά επιχείρηση, χρειάζεται να γνωρίζει πόσες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται σε κάθε κλάδο. Ο απόλυτος αριθμός είναι χρήσιμος για να εκτιμηθεί ο όγκος των υποθέσεων. Η αναλογία προς τις ενεργές επιχειρήσεις απαντά σε διαφορετική ερώτηση, που ενδιαφέρει περισσότερο έναν προμηθευτή ο οποίος σταθμίζει τον πιστωτικό κίνδυνο.


