Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου περνά σε ένα νέο, κρίσιμο στάδιο, καθώς ολοκληρώθηκε η ελληνική αδειοδοτική διαδικασία για τις εργασίες θαλάσσιας έρευνας και πόντισης καλωδίων του Great Sea Interconnector (GSI). Το επόμενο βήμα είναι η συλλογή τεχνικών δεδομένων στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, με στόχο να οριστικοποιηθεί ο σχεδιασμός της διαδρομής.
Η άδεια και οι NAVTEX
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών στις 6 Νοεμβρίου, η διαδικασία ολοκληρώθηκε μετά την αίτηση της Nexans, που ενεργεί για λογαριασμό του GSI. Η σχετική έγκριση δόθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Μετά την έγκριση, το ερευνητικό σκάφος ζήτησε NAVTEX, η οποία εκδόθηκε από τις αρμόδιες αρχές.
Η έκδοση των ναυτιλιακών οδηγιών δεν αποτελεί τυπική λεπτομέρεια. Οριοθετεί τον χώρο και το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να κινηθεί το ερευνητικό σκάφος, ενημερώνοντας τα υπόλοιπα πλοία και μειώνοντας τους κινδύνους στην περιοχή. Αντίστοιχες NAVTEX εκδόθηκαν και από τις κυπριακές αρχές για το τμήμα της διαδρομής που βρίσκεται υπό τη δική τους αρμοδιότητα.
Τι κάνει το Abeille Marengo
Ο ΑΔΜΗΕ και η Great Sea Interconnector ανακοίνωσαν στις 10 Νοεμβρίου ότι το Abeille Marengo αναχώρησε από το λιμάνι του Ηρακλείου. Το σκάφος ξεκίνησε αρχικά εργασίες βαθμονόμησης των οργάνων του και στη συνέχεια θα προχωρήσει στις έρευνες που προβλέπονται από τις NAVTEX.
Οι έρευνες στον βυθό έχουν πρακτικό σκοπό: να δώσουν στοιχεία για τη μορφολογία και τις συνθήκες του θαλάσσιου πυθμένα κατά μήκος της σχεδιαζόμενης διαδρομής. Τα αποτελέσματα θα τροφοδοτήσουν τον λεπτομερή τεχνικό σχεδιασμό του έργου και θα βοηθήσουν να εντοπιστούν έγκαιρα σημεία που χρειάζονται διαφορετική τεχνική αντιμετώπιση.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για το έργο
Η έναρξη των ερευνών δείχνει ότι το έργο περνά από τις διοικητικές και προπαρασκευαστικές διαδικασίες σε πιο συγκεκριμένη τεχνική φάση. Δεν σημαίνει, όμως, ότι το καλώδιο έχει ποντιστεί ή ότι η διασύνδεση έχει τεθεί σε λειτουργία. Η διάκριση είναι ουσιώδης, καθώς απομένουν τεχνικά, συμβατικά και κατασκευαστικά βήματα πριν από την ολοκλήρωση.
Το GSI σχεδιάζεται ως υποθαλάσσια ηλεκτρική σύνδεση της Κύπρου με την Κρήτη και, μέσω του ελληνικού συστήματος, με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η διασύνδεση μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Κύπρου, να περιορίσει την απομόνωση του νησιωτικού συστήματος και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για μεγαλύτερη αξιοποίηση ανανεώσιμης παραγωγής. Τα οφέλη αυτά, ωστόσο, εξαρτώνται από την τεχνική υλοποίηση, τη χρηματοδότηση, το χρονοδιάγραμμα και την ολοκλήρωση όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων.
Η φάση των ερευνών είναι ιδιαίτερα σημαντική για ένα έργο που θα αναπτυχθεί σε σύνθετο θαλάσσιο περιβάλλον. Τα στοιχεία του βυθού, οι κλίσεις, οι γεωλογικοί σχηματισμοί και οι πιθανές περιοχές που απαιτούν προστασία ή ειδικές τεχνικές λύσεις επηρεάζουν τόσο την επιλογή της όδευσης όσο και τον τρόπο εγκατάστασης. Για αυτό η έρευνα προηγείται της τελικής κατασκευαστικής απόφασης: μειώνει την αβεβαιότητα και επιτρέπει στους μηχανικούς να προσαρμόσουν τον σχεδιασμό στα πραγματικά δεδομένα.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προβάλλει τις διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις ως μέρος του ρόλου της στην περιφερειακή αγορά. Στην έκθεση ENLIT Europe στη Βιέννη, όπου συμμετέχουν ο ΑΔΜΗΕ, η ΡΑΑΕΥ, ο ΔΕΔΔΗΕ και άλλοι ελληνικοί φορείς, το πρόγραμμα της 11ης Νοεμβρίου περιλαμβάνει ειδική θεματική για τις διεθνείς διασυνδέσεις και παρουσίαση της λειτουργίας της διασύνδεσης Κρήτης–Αττικής κατά τον πρώτο χρόνο της.
