Έγκαιρη προειδοποίηση σε 136 χώρες για ακραία καιρικά φαινόμενα

Top 5 This Week

Related Posts

Με μια ματιά

  • Έγκαιρη προειδοποίηση για φυσικούς κινδύνους αναφέρουν πλέον 136 χώρες.
  • Από τον Μάρτιο του 2025 προστέθηκαν 17 χώρες στην καταγραφή.
  • Τα μικρά αναπτυσσόμενα νησιωτικά κράτη έχουν τη χαμηλότερη κάλυψη.
  • Το 2025, δράσεις πριν από την εκδήλωση καταστροφών έφτασαν σε 9,6 εκατομμύρια ανθρώπους.

Όταν πλημμύρισαν κατοικημένες περιοχές στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο το 2018, κάτοικοι περίμεναν βοήθεια στις στέγες των σπιτιών τους. Σήμερα, κοινότητες στη χώρα συμμετέχουν στην προειδοποίηση για πλημμύρες μέσα από πρόγραμμα που στηρίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) χρησιμοποίησε το παράδειγμα στη διάσκεψη COP31 στην Αττάλεια για να εξηγήσει τι κρίνεται στο διάστημα ανάμεσα στην πρόγνωση μιας καταιγίδας και στην άφιξή της.

Τι μετρά ο αριθμός των 136 χωρών

Στην έκθεση που παρουσίασαν στις 11 Νοεμβρίου ο WMO και το Γραφείο του ΟΗΕ για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών (UNDRR), 136 χώρες αναφέρουν ότι διαθέτουν κάποια δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης για πολλαπλούς κινδύνους. Είναι 17 περισσότερες από την καταγραφή του Μαρτίου 2025. Το ποσοστό, περίπου 70%, αφορά τις χώρες. Από αυτό το μέγεθος και μόνο δεν προκύπτει πόσοι κάτοικοι λαμβάνουν εγκαίρως μια ειδοποίηση ούτε πόσο καλά προστατεύεται μια απομακρυσμένη περιοχή.

Η διάκριση έχει πρακτικό περιεχόμενο. Μια εθνική υπηρεσία μπορεί να εκδώσει προειδοποίηση για ισχυρή βροχή. Για έναν κάτοικο που ζει κοντά σε ποταμό, όμως, χρειάζεται μια πιο συγκεκριμένη πληροφορία. Ποιο πέρασμα κινδυνεύει να κλείσει πρώτο; Ποια διαδρομή μένει ανοιχτή για όσους πρέπει να φύγουν; Για να δοθούν εγκαίρως αυτές οι απαντήσεις, χρειάζονται τόσο μετρήσεις όσο και άνθρωποι που γνωρίζουν την περιοχή.

Τα κενά πίσω από την εθνική κάλυψη

Τα μικρά αναπτυσσόμενα νησιωτικά κράτη καταγράφουν τη χαμηλότερη κάλυψη. Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, το πρόβλημα αποτυπώνεται και στην πληρότητα των συστημάτων. Για να λειτουργήσει ολόκληρη η διαδικασία, οι αρχές πρέπει να γνωρίζουν ποιος εκτίθεται στον κίνδυνο, να παρακολουθούν την εξέλιξή του, να μεταδίδουν κατανοητές οδηγίες και να έχουν προετοιμάσει την απόκριση. Μια χώρα μπορεί να έχει προχωρήσει σε έναν από αυτούς τους τομείς και να έχει ακόμη σημαντικά κενά σε άλλον.

Ακόμη και η καθημερινή συντήρηση επηρεάζει την αξιοπιστία μιας ειδοποίησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο WMO, από 100 εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες μόλις 15 διαθέτουν όλο το τεχνικό προσωπικό που χρειάζονται, ενώ 29 αναφέρουν ασταθή σύνδεση στο διαδίκτυο. Ένας σταθμός παρατήρησης έχει αξία για τον μετεωρολόγο όταν οι μετρήσεις του φτάνουν στην ώρα τους. Μια διακοπή σύνδεσης σε κρίσιμη στιγμή αφήνει κενό ακριβώς όταν απαιτείται συχνότερη ενημέρωση.

Πότε η πρόγνωση κινητοποιεί χρήματα και ανθρώπους

Η έκθεση καταγράφει επίσης την εξάπλωση σχεδίων που προβλέπουν δράση πριν εκδηλωθεί η καταστροφή. Το 2025 ο αριθμός αυτών των πλαισίων αυξήθηκε από 154 σε 262, σε 75 χώρες. Σε 54 χώρες καταγράφηκαν 146 ενεργοποιήσεις. Μέσω αυτών διατέθηκαν 119,9 εκατομμύρια δολάρια από χρηματοδότηση που είχε συμφωνηθεί εκ των προτέρων, για δράσεις που έφτασαν σε 9,6 εκατομμύρια ανθρώπους.

Η διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη σχεδίου και στην ενεργοποίησή του εξηγεί γιατί η έκθεση δίνει δύο χωριστούς αριθμούς. Στην πρώτη περίπτωση, οι εμπλεκόμενοι έχουν ήδη συμφωνήσει τι θα κάνουν όταν μια πρόγνωση περάσει συγκεκριμένο όριο. Στη δεύτερη, οι συνθήκες που είχαν ορίσει εμφανίστηκαν και το σχέδιο τέθηκε σε εφαρμογή. Έτσι, το διάστημα πριν από μια πιθανή πλημμύρα μπορεί να αξιοποιηθεί για τη μετακίνηση προμηθειών ή την υποστήριξη κατοίκων, με τα κονδύλια ήδη διαθέσιμα.

Σε ανάλυση που δημοσίευσε στις 16 Νοεμβρίου, το Διεθνές Ινστιτούτο Διαχείρισης Υδάτων (IWMI) συνδέει αυτή την προχρηματοδότηση με τη συμμετοχή των κατοίκων στον σχεδιασμό. Οι τοπικοί φορείς μπορούν να εντοπίσουν ποιοι δυσκολεύονται να λάβουν ένα μήνυμα, ποιο κανάλι εμπιστεύονται και τι βοήθεια χρειάζονται για να ακολουθήσουν τις οδηγίες. Αυτές οι πληροφορίες επηρεάζουν τόσο το περιεχόμενο της προειδοποίησης όσο και το πού χρειάζεται να πάνε πρώτα οι διαθέσιμοι πόροι.

Γιατί είναι χρήσιμο

Η επόμενη φορά που θα ανακοινωθεί ότι μια χώρα απέκτησε σύστημα προειδοποίησης, αξίζει να αναζητήσει κανείς τρία στοιχεία. Ποιες περιοχές καλύπτει, πώς φτάνει η οδηγία στους κατοίκους και ποιος έχει τους πόρους να δράσει μόλις εκδοθεί. Οι απαντήσεις δείχνουν πόσο από τον χρόνο που κερδίζει η πρόγνωση μπορεί πράγματι να αξιοποιήσει μια κοινότητα.

Πηγές