Η επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη για τον χειμώνα 2026–2027 αξιολογείται συνολικά ως ικανοποιητική, σύμφωνα με τη νέα έκθεση Winter Outlook της ENTSO-E. Η εκτίμηση παρουσιάστηκε στην Electricity Coordination Group της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και σημαίνει ότι το ευρωπαϊκό σύστημα αναμένεται να διαθέτει τους αναγκαίους πόρους για να καλύψει τη ζήτηση. Δεν αποτελεί, όμως, εγγύηση ότι όλες οι περιοχές θα αντιμετωπίσουν τις ίδιες συνθήκες.
Η εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς
Η ENTSO-E, η ένωση των διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, δημοσίευσε την αξιολόγησή της στις 13 Νοεμβρίου. Η Κομισιόν συζήτησε τα συμπεράσματα με εθνικούς εμπειρογνώμονες και βασικούς φορείς στις 12 Νοεμβρίου, καταλήγοντας ότι η αγορά είναι κατάλληλα προετοιμασμένη για τον χειμώνα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση και στενός συντονισμός.
Σε σχέση με τον χειμώνα 2025–2026, η Ευρώπη έχει προσθέσει περίπου 134 GW εγκατεστημένης ισχύος από ανανεώσιμες πηγές, αύξηση περίπου 16%. Η μεταβολή προέρχεται κυρίως από φωτοβολταϊκά σε στέγες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και μεγάλα πάρκα. Την ίδια στιγμή, η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης με μπαταρίες υπερδιπλασιάστηκε και έφτασε τα 38 GW.
Περισσότερες ΑΠΕ, λιγότερη συμβατική ισχύς
Η ενίσχυση των ΑΠΕ και των μπαταριών βελτιώνει τη διαθέσιμη ευελιξία, αλλά αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η ασφάλεια εφοδιασμού. Η ίδια έκθεση καταγράφει μείωση σχεδόν 6 GW στη δυναμικότητα άνθρακα και λιγνίτη. Οι προγραμματισμένες συντηρήσεις μονάδων και η αναμενόμενη ζήτηση είναι συγκρίσιμες με πέρυσι, ενώ τα επίπεδα των υδροηλεκτρικών ταμιευτήρων είναι συνολικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο.
Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα μπορεί να παραμείνει επαρκές υπό τις παραδοχές της μελέτης, αλλά οι πραγματικές συνθήκες θα κριθούν από τον καιρό, τη διαθεσιμότητα των μονάδων, τη ζήτηση και τις διασυνοριακές ανταλλαγές. Ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους ή μια περίοδος χαμηλής παραγωγής από αιολικά και φωτοβολταϊκά μπορεί να αυξήσει την πίεση σε επιμέρους αγορές.
Οι περιοχές με μεγαλύτερη έκθεση
Η ENTSO-E εντοπίζει ειδικούς κινδύνους στην Κύπρο, η οποία δεν έχει διασύνδεση με το ηπειρωτικό ευρωπαϊκό δίκτυο. Ίχνη κινδύνου επάρκειας εμφανίζονται επίσης στην ανατολική Δανία, στη Φινλανδία και στη Βόρεια Ιρλανδία. Για τη Μάλτα και την Ιρλανδία, οι κίνδυνοι υπό κανονικές συνθήκες αγοράς περιορίζονται σημαντικά από ειδικούς μηχανισμούς και διαθέσιμους πόρους εκτός αγοράς.
Η αναφορά δεν προβλέπει διακοπές ρεύματος. Περιγράφει, όμως, πού το περιθώριο ασφαλείας μπορεί να γίνει μικρότερο αν οι παραδοχές αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες. Για αυτό οι διαχειριστές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την επάρκεια σε εβδομαδιαία βάση και να συντονίζονται μέσω περιφερειακών κέντρων.
Ο ρόλος των διασυνδέσεων
Η διασυνοριακή συνεργασία αποτελεί κρίσιμο μέρος της εικόνας. Η δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από μια περιοχή με πλεόνασμα σε μια περιοχή με έλλειμμα λειτουργεί ως κοινό απόθεμα ασφάλειας. Η Κομισιόν σημειώνει ότι αυτή η ευρωπαϊκή διάσταση συμπληρώνει τις εθνικές και περιφερειακές αξιολογήσεις, χωρίς να τις αντικαθιστά.
Η ίδια λογική αφορά και την Ουκρανία και τη Μολδαβία, όπου η ασφάλεια εφοδιασμού εξαρτάται επιπλέον από την κατάσταση των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, τις καιρικές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα των διασυνδέσεων με την ΕΕ. Η ευρωπαϊκή τεχνική βοήθεια και ο περιφερειακός συντονισμός παραμένουν απαραίτητα, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής πίεσης.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, η αξιολόγηση αφορά πρωτίστως τη φυσική δυνατότητα του συστήματος να ανταποκριθεί στη ζήτηση και όχι την τελική τιμή στον λογαριασμό. Οι τιμές επηρεάζονται και από το κόστος καυσίμων, τις καιρικές συνθήκες, τη λειτουργία των αγορών και τις αποφάσεις των προμηθευτών. Η επάρκεια είναι αναγκαία προϋπόθεση για σταθερότητα, αλλά δεν αρκεί από μόνη της.


