Η NASA ολοκλήρωσε μια κρίσιμη και πρωτοποριακή φάση της αποστολής ESCAPADE: τα δύο μικρά διαστημόπλοια πραγματοποίησαν διαδοχικές «powered flybys» γύρω από τη Γη και πλέον βρίσκονται σε πορεία προς τον Άρη. Η ανακοίνωση της 9ης Νοεμβρίου επιβεβαιώνει ότι η αποστολή βρίσκεται εντός σχεδιασμού για άφιξη τον Σεπτέμβριο του 2027.
Μια βαρυτική ώθηση με επιπλέον καύση
Σε μια συνηθισμένη βαρυτική διέλευση, ένα σκάφος αξιοποιεί την κίνηση και το βαρυτικό πεδίο ενός πλανήτη για να αλλάξει ταχύτητα και κατεύθυνση. Η ESCAPADE πρόσθεσε ένα κρίσιμο στοιχείο: κοντά στο χαμηλότερο σημείο της διέλευσης, κάθε σκάφος άναψε τον κινητήρα του για περίπου εννέα λεπτά. Ο συνδυασμός της βαρύτητας με την καύση, γνωστός ως powered flyby ή ελιγμός Oberth, έδωσε την επιπλέον ενέργεια που χρειαζόταν για το ταξίδι προς τον Άρη.
Το πρώτο σκάφος ολοκλήρωσε την κοντινή προσέγγιση και την καύση στις 7 Νοεμβρίου, περίπου 1.000 μίλια πάνω από την επιφάνεια της Γης. Το δεύτερο ακολούθησε στις 9 Νοεμβρίου, σε ύψος περίπου 650 μιλίων. Σύμφωνα με τη NASA, η διαδικασία αύξησε την ταχύτητα κάθε σκάφους κατά περισσότερα από 1.000 μίλια την ώρα, διαμορφώνοντας την τροχιά που θα το οδηγήσει στον Άρη.
Γιατί δεν ταξίδεψαν απευθείας
Τα δύο σκάφη εκτοξεύθηκαν στις 13 Νοεμβρίου 2025, όταν η γεωμετρία Γης και Άρη δεν ευνοούσε ένα άμεσο ταξίδι. Αντί να περιμένει το επόμενο κατάλληλο παράθυρο, η αποστολή ακολούθησε μια διαφορετική διαδρομή. Τα ESCAPADE κινήθηκαν αρχικά σε μια επιμήκη, «νεφροειδή» τροχιά γύρω από το σημείο L2 του συστήματος Ήλιου–Γης, περίπου ένα εκατομμύριο μίλια από τη Γη. Στη συνέχεια επέστρεψαν κοντά στον πλανήτη μας, ώστε να αξιοποιήσουν τη βαρυτική του ώθηση όταν η θέση του Άρη έγινε ευνοϊκότερη.
Η επιλογή αυτή δείχνει πώς οι νέες αποστολές μπορούν να σχεδιάζονται με μεγαλύτερη ευελιξία. Η παραδοσιακή απευθείας αναχώρηση για τον Άρη εξαρτάται έντονα από την ευθυγράμμιση των δύο πλανητών, η οποία επαναλαμβάνεται περίπου κάθε 26 μήνες. Η ESCAPADE δοκιμάζει μια διαδρομή που επιτρέπει εκτόξευση σε διαφορετικές συνθήκες, με αντάλλαγμα έναν πιο σύνθετο σχεδιασμό και αυξημένες απαιτήσεις πλοήγησης.
Η επιστήμη που περιμένει στον Άρη
Το ταξίδι μέχρι τον Άρη θα διαρκέσει περίπου δέκα μήνες. Η NASA σχεδιάζει καύσεις εισόδου σε τροχιά στις 7 και 9 Σεπτεμβρίου 2027, δύο ημέρες μετά την άλλη, και στη συνέχεια τα σκάφη θα χρειαστούν αρκετούς μήνες για να διαμορφώσουν τον πρώτο επιστημονικό σχηματισμό τους. Οι κύριες επιστημονικές εργασίες προβλέπεται να αρχίσουν τον Ιούνιο του 2028.
Η ESCAPADE θα εξετάσει πώς ο ηλιακός άνεμος — ένα συνεχές ρεύμα φορτισμένων σωματιδίων που κινείται με περίπου ένα εκατομμύριο μίλια την ώρα — αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του Άρη. Οι μετρήσεις θα βοηθήσουν τους ερευνητές να κατανοήσουν πώς αυτή η αλληλεπίδραση συμβάλλει στην απώλεια της αρειανής ατμόσφαιρας. Το γεγονός ότι τα δύο σκάφη θα επιχειρούν σε συντονισμό θα επιτρέψει παρατηρήσεις από διαφορετικές θέσεις και την καταγραφή μεταβολών στον χρόνο.
Η αποστολή έχει ήδη αξιοποιήσει την ασυνήθιστη διαδρομή της για πρόσθετη επιστήμη. Κατά την παραμονή της κοντά στη Γη, τα σκάφη πέρασαν από τη μαγνητική ουρά του πλανήτη, την περιοχή που εκτείνεται στην αντίθετη κατεύθυνση από τον Ήλιο εξαιτίας του ηλιακού ανέμου. Οι παρατηρήσεις αυτές προσφέρουν δεδομένα πριν ακόμη ξεκινήσει η κύρια φάση στον Άρη.
Τα επόμενα βήματα
Στη διάρκεια της πορείας προς τον Άρη, η ομάδα θα πραγματοποιήσει διορθωτικούς ελιγμούς για να διατηρήσει ακριβή την τροχιά. Μετά την είσοδο σε αρειανή τροχιά, τα σκάφη θα πετάξουν αρχικά σε σχηματισμό και αργότερα θα χωριστούν: το ένα θα παρακολουθεί τον εισερχόμενο ηλιακό άνεμο σε μεγαλύτερη απόσταση, ενώ το άλλο θα εξετάζει πιο κοντά την αντίδραση του πλανήτη.
